یکی از مواردی که در بحث دعاوی خانواده بسیار مورد اهمیت است بحث نفقه است.
تیم تحقیقاتی وکلای امانت یک راهنمای جامع بر اساس مفاد قانون برای شما آماده کرده است.
که با مطالعه ی آن متوجه تمام مطالب پیرامون بحث نفقه خواهید شد.
اگر هم نیاز به مشاوره دارید میتوانید با تلفن های دفتر امانت تماس بگیرید. و از مشاوره ی حقوقی رایگان ما بهره مند بشوید.

پس‌از وقوع عقد نکاح زن و شوهر دارای حقوق و تکالیفی در برابر یکدیگر می‌گردند.
یکی از این حقوق و تکالیف نفقه می‌باشد.
که بر اساس ماده 1106 قانون مدنی که بیان می‌دارد : ((در عقد دائم نفقه زن برعهده شوهر است.)) از تکالیف مرد می‌باشد.
و در مقابل یکی از حقوق زن در زندگی زناشویی می‌باشد.

آیا در عقد موقت زن دارای نفقه می باشد؟

 با توجه به مفهوم مخالف ماده فوق الذکر در عقد موقت به زن نفقه تعلق نخواهد گرفت.
مگر در ضمن عقد موقت پرداخت نفقه شرط گردیده باشد.

 

نفقه چیست و شامل چه مواردی می شود؟

نفقه چیست و شامل چه مواردی می شود؟

 در خصوص این‌که نفقه چه می‌باشد. یا شامل چه چیزهایی می‌شود. باید بیان داشت که ماده 1107 قانون مدنی
(( نفقه را شامل تمام نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن می‌باشد همانند مسکن پوشاک غذا و اثاثیه منزل هزینه‌های درمان و حتی خادم البته درصورتی‌که زن عادت به داشتن خادم داشته باشد. و یا به واسطه مریضی نیاز به آن داشته باشد)) همان‌طور که از ماده فوق برمی‌آید. قانون برای نفقه میزان مشخص ننموده‌ است. و ملاک تعیین نفقه نیازهای زوجه و شان ایشان می‌باشد که با توجه به شرایط تعیین خواهد شد .

 در حال حاضر میزان نفقه با نظر کارشناس متخصص مشخص می‌شود.

 زوج مکلف می‌باشد پس‌از وقوع زوجیت به زوجه نفقه بپردازد.
و در اکثر مواقع پرداخت نفقه منوط به تمکین زوجه می‌شود.
لیکن استثناء وجود دارد مبنی براینکه تا زمانی‌که مابین زوجین نزدیکی یا عمل زناشویی واقع نشده باشد.
زوجه دارای حق حبس است. بدین‌صورت که با توجه به ماده 1085 قانون مدنی زوجه تا زمانی‌که تمام مهریه را دریافت ننموده. می‌تواند از تمکین و ایفای وظایف زناشویی امتناع نماید.

 

تهیه مسکن نفقهجهیزیه با چی کسی می باشد؟ آیا زوج مکلف به تهیه مسکن می باشد؟

نکته قابل بحث این‌که در ماده 1107 قانون مدنی بیان گردیده این است. که مسکن و اثاث البیت بر عهده زوج می‌باشد. درصورتی‌که در عرف جامعه ما اکثریت معتقد بر این هستند که باید زوجه جهیزیه تهیه کند.
اما این یک باور اشتباه است. چرا که همان‌طور که در ماده بیان گردید
یکی از موارد نفقه که مرد مکلف به پرداخت آن است اثاث البیت می باشد.

مورد دیگر این‌که مسکن هم یکی از موارد نفقه می‌باشد.
و چنانچه مرد دعوای الزام به تمکین مطرح نماید.
لکن مسکن مناسب تهیه ننموده باشد زن مکلف به تمکین نمی‌باشد. اما مستحق نفقه است. چراکه عموماً در دعاوی مطالبه نفقه یا دعوای الزام به تمکین قضات پس‌از این‌که رأی به الزام به تمکین می‌دهند.
یک شرط هم برای آن می گذارند  و آن هم تأمین مسکن مناسب می باشد.  یعنی تا زمانی‌که زوج مسکن فراهم ننماید زوجه مکلف به تمکین نمی‌باشد.
و یکی از مواردی استثنایی که بااینکه تمکین شرط نفقه هست. اما تا زمانی‌که مسکن فراهم نباشد زن می‌تواند تمکین نکند. اما نفقه خود را مطالبه نماید.

ضمانت اجراهای عدم پرداخت نفقه از سوی زوج

 چنانچه زوج از پرداخت نفقه امتناع ورزد زوجه می‌تواند هم از طریق حقوقی و هم از طریق کیفری اقدام کند.

  • دادگاه حقوقی با بررسی درخواست و دلایل و مدارک زوجه و استماع اظهارات زوج چنانچه ادعای زوجه درست باشد رأی به الزام زوج به پرداخت نفقه به میزان تعیینی کارشناس صادر می‌نماید.

مطالبه نفقه در صلاحیت کدام دادگاه است؟

 دادگاه خانواده صالح به رسیدگی به دعوی مطالبه نفقه می‌باشد.، قابل ذکر است که چنانچه مبلغ مطالبه نفقه کمتر از بیست میلیون تومان باشد. در صلاحیت شعبه شورای حل اختلاف واقع در دادگاه خانواده است. که تخصصا به این‌موضوع رسیدگی می‌نماید.

  • دادگاه کیفری نیز پس‌از تحقیقات و بررسی دلایل در دادسرا و صدور قرار جلب به دادرسی زوج را محکوم به حبس تعزیری درجه شش ( شش ماه تا دو سال )می‌نماید.

نکته قابل‌توجه این‌که این مجازات ترک انفاق فقط برای عدم پرداخت نفقه زوجه نمی‌باشد. بلکه چنانچه فرد از پرداخت نفقه افراد واجب‌النفقه امتناع نماید. با شکایت هر یک از این افراد فرد محکوم مجازات حبس خواهد شد.

  • یکی دیگر از ضمانت اجراهای نفقه این می‌باشد چنانچه پس‌از اثبات و الزام زوج به پرداخت نفقه همچنان از پرداخت نفقه امتناع نماید زوجه به استناد همین موضوع می‌تواند درخواست طلاق نماید.

باید بیان نمود که چنانچه زوج اثبات نماید. که معسر است یعنی توانایی پرداخت نفقه را ندارد. نمی‌توان ایشان را به جرم ترک انفاق محکوم نمود. اما در خصوص اجرای حکم دعوی مطالبه نفقه چون نفقه دین می‌باشد. چنانچه زوج اموالی داشته باشد می‌توان از طریق اجرای احکام اموال را توقیف و نفقه را مطالبه نمود. و در صورت عدم دارا بودن اموال حکم جلب ایشان صادر خواهد شد. و در این وضعیت به زن اجازه داده می‌شود که درخواست طلاق نماید.

 شایان‌ذکر است که عموماً وقتی زوجه دادخواست مطالبه نفقه می‌دهد. در مقابل زوج هم دادخواست الزام به تمکین به دادگاه تقدیم می‌نماید. که برای این‌که در دعوای مطالبه نفقه دعوی شما رد یا محکوم به بی‌حقی نشود. وکلای دفتر حقوقی امانت که در زمینه امور خانواده دارای سابقه زیادی می‌باشند. مشورت نمایید چراکه رویه قضایی در این نوع دعاوی متفاوت می‌باشد.

تفاوت نفقه زوجه با نفقه اقارب

 تفاوتی که نفقه زوجه با نفقه اقارب(فرزندان یا پدر و مادرصعودی یا نزولی ) دارد. این است که نفقه گذشته زوجه در هر زمانی قابل مطالبه می‌باشد. اما نفقه اقارب اگر در زمان خود مطالبه نشود. دیگر قابل مطالبه نمی‌باشد. همچنین نفقه زوجه مقدم بر نفقه اقارب می‌باشد. بدین‌معنی که مرد ابتدائاً باید نفقه همسر خود را بپردازد و پس‌از پرداخت نفقه زوجه چنانچه هنوز تمکن مالی داشته باشد به اقارب نفقه بپردازد.

دعوی مطالبه نفقه از جمله دعاوی است. که می توان گفت اعتبار امر مختومه نخواهد داشت. چراکه اگر مرد این ماه نفقه رو پرداخت نکند و زن دادخواست مطالبه نفقه بدهد و حکم بر الزام به پرداخت نفقه صادر شود و حکم هم اجرا شود. اگر زوج مجدداً از پرداخت نفقه امتناع نماید. زوجه می‌تواند مجدداً دادخواست مطالبه نفقه بدهد. و دادگاه ملزم به رسیدگی می‌باشد.

 

مواد قانونی نفقهمواد قانونی نفقه

ماده 1106 – در عقد دائم نفقه زن
بعهده شوهر است.

 

 ماده 1107 – نفقه عبارت است از مسکن و البسه و غذا و اثاث البیت که بطور متعارف با وضعیت زن متناسب باشد.
وخادم در صورت عادت زن به داشتن خادم یا احتیاج او به واسطه مرض یا نقصان اعضاء.

 

ماده 1108 – هرگاه زن بدون مانع مشروع ازادای وظایف زوجیت امتناع کند. مستحق نفقه نخواهدبود.

ماده 1109 – نفقه مطلقه رجعیه درزمان عده برعهده شوهراست. مگراینکه طلاق درحال نشوزواقع شده باشد.
لیکن اگرعده ازجهت فسخ نکاح یا طلاق بائن باشد. زن حق نفقه ندارد مگردرصورت حمل ازشوهرخودکه دراین صورت تازمان وضع حمل حق نفقه خواهد داشت.

ماده 1110 – درعده وفات زن حق نفقه ندارد.

ماده 1111 – زن می تواند درصورت استنکاف شوهرازدادن نفقه به محکمه رجوع کند. دراین صورت محکمه میزان نفقه رامعین وشوهررابه دادن آن محکوم خواهدکرد.

ماده 1112 – اگر اجراءحکم مذکوردرماده قبل ممکن نباشد. مطابق ماده  1129 رفتار خواهدشد.

 ماده 1113 – در عقد انقطاع زن حق نفقه ندارد. مگراینکه شرط شده یا آنکه عقد مبنی برآن جاری شده باشد.

 ماده 1114 – زن باید درمنزلی که شوهرتعیین میکند. سکنی نمایدمگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد.

ماده 1115 – اگر بودن زن با شوهردریک منزل متضمن خوف ضرربدنی یا مالی یا شرافتی برای زن باشد.
زن می تواند مسکن علیحده اختیارکند.
ودرصورت ثبوت مظنه ضررمزبور محکمه حکم بازگشت به منزل شوهرنخواهد داد.
و مادام که زن در بازگشت به منزل مزبور معذور است. نفقه برعهده شوهرخواهدبود.

ماده 1116 – درمورد ماده فوق مادام که محاکمه بین زوجین خاتمه نیافته محل سکنای زن به تراضی محکمه باجلب نظراقربای نزدیک طرفین منزل زن رامعین خواهد نمود. ودرصورتی که اقربائی نباشد. خود محکمه محل مورد اطمینان رامعین خواهدکرد.