خلع‌ید

خلع ید دعوایی است در خصوص اموال غیرمنقول.  اموال غیرمنقول در ماده 12 قانون مدنی به این صورت تعریف شده :” مالی است که از محلی به محل دیگر نتوان نقل نمود اعم از این‌که استقرار آن ذاتی باشد یا به واسطه عمل انسان به‌ نحوی ‌که نقل آن مستلزم خرابی یا نقص خود مال یا محل آن شود مانند خانه، زمین، مغازه و غیره .

دعوای خلع ید

زمانی‌که فردی غیر از مالک اموال غیرمنقول دیگری را تصرف می ‌نماید مالک برای این ‌که مانع تصرف ایشان گردد باید دادخواست خلع ید علیه متصرف ارائه نماید. برای طرح دعوی خلع ید داشتن مالکیت شرط اساسی می‌باشد و مالک باید با داشتن سند مالکیت بدوا مالکیت خود را اثبات نماید و زمانی‌که فرد سند یا مدرکی برای اثبات مالکیت خود نداشته باشد می بایست در دادگاه ابتدائاً دعوی اثبات مالکیت مطرح نماید و پس‌از اخذ حکم قطعی دعوی خلع‌ید خود را اقامه نماید .

دعوای خلع‌ید در صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول می‌باشد.

عوای خلع ید از انواع دعاوی مالی می ‌باشد. و مستلزم پرداخت هزینه دادرسی بر مبنای ارزش معاملاتی ملک در هر منطقه است پس‌از تقدیم داد. خواست دادگاه با استعلام ثبتی و بررسی سند مالکیت ، مالکیت خواهان را احراز می‌نماید.  سپس تصرف خوانده را بررسی تا غیرقانونی بودن و نامشروع بودن آن را تشخیص دهد. و حدود تصرفات خوانده را معین نماید.

 اگر ملکی تاکنون به ثبت نرسیده باشد و قانون ثبت نیز در مورد آن اجرا نشده باشد. داشتن سند مالکیت نیازی نیست و همان حکم قطعی برای اثبات مالکیت کفایت می‌کند. زمانی‌که خواهان با سندی عادی تقاضای خلع‌ید نماید دادگاه با احراز مالکیت حکم بر خلع‌ید می‌دهد. و اگر ملک ثبت ‌شده باشد اما سند به نام خواهان نباشد می‌تواند دعوی الزام به تنظیم سند رسمی را به‌همراه خلع ید طرح نماید.

 یکی از مالکین ملک مشاع منحصراً می‌تواند علیه غاصب دعوی خلع‌ید مطرح نماید .

بیشتر بخوانید : تفاوت خلع ید و وضع ید

تفاوت خلع‌ید با تخلیه ید

 تفاوت در منشأ آن: منشاء دعوای خلع‌ید غصب می‌باشد و قرارداد فی‌مابین مالک و متصرف نیست لیکن در تخلیه ید منشأ آن قرارداد اجاره است که پس‌از اتمام مدت مستاجر تخلیه ملک خودداری می‌نماید .

مالکیت : در دعوای خلع‌ید همان‌طور که در مباحث بالا بیان شد مالکیت ملک شرط می‌باشد اما در تخلیه ید مالکیت ملک شرط نمی‌باشد همین که متصرف مالک منفعت باشد کافی است.

 توجه داشته باشید که توجه به عناوین فوق بسیار مهم است. چراکه به‌هنگام تقدیم دادخواست اگر عنوان اشتباه قید گردد. دعوی شما رد خواهد شد و هم وقت و هزینه‌ای که بابت دادرسی پرداخت نموده. که با توجه به ارزش منطقه‌ای املاک مبلغی قابل‌توجه نیز می‌باشد. از دست خواهد رفت بنابراین پیشنهاد می‌شود قبل‌از انجام هر اقدامی در امور ملکی با وکلای دفتر حقوقی امانت تماس حاصل فرمایید. و با شرح درخواست خود مشاوره رایگان دریافت نمایید.

بیشتر بخوانید : توضیحات دقیق قوانین و مقررات امور ملکی 

 تفاوت خلع‌ید با تصرف عدوانی:

 در کلیات امور ملکی خلع ید و تصرف عدوانی تعریف شده‌است. حال قصد داریم تفاوت این دو دعوا را بیان نماییم :

  • در دعوای خلع‌ید تشریفات دادرسی کاملاً باید رعایت گردد. درحالی‌که دعوی تصرف عدوانی بدون رعایت تشریفات می‌تواند باشد. و حتی رسیدگی نیز خارج‌ازنوبت انجام می‌شود. به‌همین دلیل در دعوای خلع ید رای پس‌از قطعیت قابل اجراست. اما در دعوای تصرف عدوانی حکم تصرف بدون قطعیت قابلیت اجرا دارد.
  • در دعوای خلع‌ید فقط مالک و قائم‌مقام ایشان می‌ تواند اقامه دعوی نماید. اما در دعوای تصرف عدوانی خواهان لزوماً مالک نمی‌ باشد. بلکه می‌ تواند متصرف سابق باشد.
  • دعوای خلع‌ید فقط به‌ صورت حقوقی اقامه می ‌شود. اما دعوای تصرف عدوانی هم به ‌صورت حقوقی و هم کیفری قابلیت پیگیری و طرح دعوا را دارد.
  •  دعوای خلع‌ید مالی می‌ باشد و بر اساس ارزش منطقه‌ای ملک باید هزینه دادرسی پرداخت کند. لکن دعوی تصرف عدوانی غیرمالی می‌ باشد.

 با توجه به این‌ که دعاوی ملکی امری بسیار تخصصی می ‌باشد. و به ‌هنگام طرح دعوا یا دفاع از دعوایی که علیه شما در مراجع قضایی مطرح‌ شده حتما یک وکیل دادگستری در کنار خود داشته باشید. تا از تجربه و راهنمایی‌ های آنان بتوانید نتیجه مطلوب خود را به دست آوریم. دفتر حقوقی امانت با توجه به سابقه بسیار در امور ملکی به درخواست شما همراهتان خواهد بود.

بیشتر بخوانید : سوال و جواب های قوانین ابطال سند